Teen Ysterberg se Rand
12 Junie 2026
Afrikaanse Folk-Ballade
Teen Ysterberg se rand
Luister nou!
Hoofstuk 4
"Waar herinnering wag staan oor die veld."
"Teen Ysterberg se Rand" is die vierde hoofstuk in Duquesne se musikale kroniek van herinnering, verlies en voortbestaan.
Hierdie aangrypende duet tussen Duquesne en Danyel is geïnspireer deur die Witkruismonument teen die hange van Ysterberg—'n stille wagter oor die herinneringe van Boere- en landbougemeenskappe wat deur geweld, verlies en onsekerheid geraak is. Met somber klavier, akoestiese kitaar en 'n stadig ontvouende sinematiese folk-ballade verweef die lied manlike en vroulike stemme tot 'n intieme gesprek tussen pyn en hoop, tussen afskeid en voortbestaan.
Die simboliek van die wit kruise wat teen die berg staan, vorm die hart van die lied. Soos stom getuies van lewens wat beëindig is, herinner hulle nie slegs aan verlies nie, maar ook aan die liefde, geloof en herinneringe wat agterbly. Elke vers dra die gewig van rou, maar ook die stille vasberadenheid van mense wat weier om hul geliefdes of hul geskiedenis te vergeet.
Die Witkruismonument staan nie slegs as 'n plek van herinnering nie, maar ook as 'n stille getuie van die misdaad wat gemeenskappe regoor Suid-Afrika tref. Vir baie Boere- en landbougemeenskappe het die wit kruise 'n besondere betekenis geword—nie bloot as merkers van verlies nie, maar as herinnerings aan die kwesbaarheid van minderheidsgroepe wat dikwels die gevolge van geweld op die platteland dra.
Soortgelyke Kunstenaars:
Laurika Rauch, Chris Chameleon, Sunette Bridges, Amanda Strydom
Waar baie hedendaagse musiek op die onmiddellike fokus, kyk Duquesne dikwels terug na die stories wat gemeenskappe vorm. Sy werk ondersoek die wisselwerking tussen plek, herinnering en identiteit—die manier waarop mense betekenis vind te midde van verlies en verandering.
Die lied verwys na slagoffers uit uiteenlopende agtergronde: die tweejarige Wilmien Potgieter, wie se kort lewe geen sosiale of politieke konteks geken het nie; Eugene Terre'Blanche, 'n figuur wie se lewe en nalatenskap omstredenheid ontlok het; en die gerespekteerde landbouers John en Bina Cross, bekend vir hul diens aan hul gemeenskap. Die uiteenlopende aard van hierdie verhale beklemtoon 'n ontstellende werklikheid: geweld op die platteland tref mense, veral Boere, ongeag ouderdom, status, oortuigings of openbare profiel.
Vir baie Boere- en landbougemeenskappe dra hierdie verliese 'n besonder persoonlike gewig. Binne gemeenskappe wat oor geslagte terugstrek, is die bande van familie, geskiedenis en gedeelde herinnering dikwels nou verweef. Daarom word elke naam op 'n kruis nie bloot as 'n statistiek onthou nie, maar as iemand se kind, eggenoot, ouer, vriend of familielid—'n verlies wat diep deur die gemeenskap gevoel word.
"Teen Ysterberg se Rand" spreek tot almal wat al iemand moes groet, wat al voor 'n graf gestaan het, of wat die pyn van verlies in hul eie lewe leer dra het. Hoewel die lied diep gewortel is in 'n spesifieke Suid-Afrikaanse landskap, raak die temas daarvan universeel: die verlange na veiligheid, die eer van herinnering, en die menslike behoefte om die name van ons geliefdes lewend te hou.
Met hierdie vierde hoofstuk bied Duquesne nie bloot 'n lied nie, maar 'n musikale gedenksteen—'n eerbetoon aan diegene wat gegaan het, en aan diegene wat agterbly om hul stories te onthou.
"Want solank die name onthou word, staan die kruise nooit alleen nie."
Lirieke
[Eerste Vers]
Teen Ysterberg se rand
waar die son oor Makapan brand,
staan kruise stil teen die hemel
fluister gebede oor die land.
Geen trompet of harde woorde,
net die Boer en veld wat sing,
vir ’n naam teen staal geskrewe
soos ’n winter se herinnering.
[Voorkoor]
Elke kruis dra sy storie
van ’n gil in angs gevang,
van bloed wat uit die aarde fluister
wat stil na ’n geliefde verlang.
[Koor]
In die son-gloed van hul somer,
in hul winternag se kou,
in die lente van hul liefde,
in die lanfer van ons rou.
En al draai die wêreld verder,
geen salf vir hierdie wond —
God onthou elke naam
Teen Ysterberg se rand.
[Tweede Vers]
Hulle sê die tyd verander
en die ou dae lank verby —
maar die ploeg sny steeds die aarde
soos geweld se blitsgety.
Baba Wilmien van Tweefontein
in Terblanche se arms stil,
ok John en Bina Cross —
rol trane oor ’n volk se wil.
[Voorkoor]
Want die land van vuur en bloed
waar ’n volk na vryheid strewe,
hou waarheid in die stof —
van ’n volk wat bly plant lewe.
Staan ferm, Boere-kinders,
vergeet nie jul verlede;
want môre word gebou met gebede —
opregte harte van die hede.
[Tweede Koor]
In die son-gloed van hul somer,
in hul winternag se kou,
in die lente van hul liefde,
in die lanfer van ons rou.
En al draai die wêreld verder,
geen salf vir hierdie wond —
God onthou elke naam
Teen Ysterberg se rand.
[Finale Koor]
In die son-gloed van ons somer,
in ons winternag se kou,
in die lente van ons liefde,
in die lanfer van hul rou.
En al draai die wêreld verder —
is daar salf vir ons verband:
God onthou elke naam
van die Volk van die Witwatersrand.
'n Smit van Noot en Letter.
Wie is Duquesne?
Duquesne is die Rooigrond Skáld — ’n verteller van herinnering, erfenis en die menslike gees.
Onder Afrika se wye hemel, tussen stofpaaie, bergwinde en kampvure, skep hy poëtiese Afrikaanse musiek wat stories laat herleef voordat hulle deur die wind verwaai. Elke lied is nie bloot om te vermaak nie, maar om te stig en te onthou.
Elke lied is ’n hoofstuk. Elke hoofstuk dra iets van moed, verlies, verlange en volharding. Party is bestem om onthou te word en ander om te galm.
DIE MISSIE
Om Afrikaanse geskiedenis en identiteit deur musiek te bewaar, te eer en weer te laat weerklink—nie as nostalgie nie, maar as lewende herinnering.
